Nguyên nhân đèn báo nhớt ô tô phát sáng: 5 nguyên nhân, mức nguy hiểm

Đèn báo nhớt ô tô sáng thường do mực nhớt thấp, nhớt bẩn, bơm nhớt yếu hoặc cảm biến áp suất hỏng.

• Đèn đỏ hình bình dầu là cảnh báo áp suất nhớt, khác hẳn đèn báo mức nhớt thấp trên một số dòng xe.
• Khi đèn sáng, việc đầu tiên là tấp xe vào lề, tắt máy, rồi rút que thăm kiểm tra trước khi quyết định chạy tiếp hay không.
• Chạy tiếp lúc áp suất nhớt thực sự thấp có thể làm mòn bạc đạn, lột dên, tức sửa cả cụm máy chứ không còn là thay nhớt nữa.

Bạn đang lái, cái đèn hình bình dầu bật đỏ trên táp lô, và trong đầu chỉ có một câu hỏi: dừng lại ngay hay chạy nốt vài km nữa về nhà? Câu trả lời phụ thuộc vào việc bạn biết chính xác đèn đó đang nói gì, chứ không phải đoán mò.

Đèn báo nhớt ô tô là đèn gì, báo mức nhớt hay báo áp suất

Tôi cho rằng việc đầu tiên cần làm không phải là tìm nguyên nhân, mà là gọi đúng tên cái đèn đang sáng. Vì cách xử lý của hai loại đèn này khác nhau hoàn toàn, mà rất nhiều bài hướng dẫn trên mạng lại gộp chung làm một. Nhầm cái này với cái kia, có khi bạn vừa tốn tiền oan vừa bỏ lỡ dấu hiệu hỏng thật!

Đèn báo áp suất nhớt khác gì đèn báo mức nhớt

Phần lớn xe hiện nay chỉ có một loại đèn liên quan tới nhớt: đèn báo áp suất nhớt, hình bình dầu nhỏ giọt, màu đỏ. Đèn này không đo mực nhớt trong carte, nó đo áp lực dầu đang bơm đi nuôi các cổ trục, bạc đạn, trục cam. Áp suất tụt xuống dưới ngưỡng an toàn, đèn thường sáng gần như ngay sau đó, dù nguyên nhân phía sau là gì. Đây là lý do một chiếc xe vẫn còn đủ nhớt trong carte mà đèn vẫn sáng, nếu bơm nhớt yếu hoặc đường dẫn bị nghẽn.

Một số dòng xe đời mới, nhất là xe sang, có thêm cảm biến mức nhớt riêng, báo khi lượng nhớt trong carte xuống thấp bất thường, trước cả khi áp suất bị ảnh hưởng. Đèn này thường hiện bằng chữ trên màn hình táp lô, không phải icon hình bình dầu. Xe phổ thông tại Việt Nam phần lớn không có cảm biến mức riêng, nên khi nói “đèn báo nhớt”, gần như chắc chắn người lái đang nói tới đèn áp suất. Nếu xe bạn còn mới, đọc qua sách hướng dẫn sử dụng một lần để biết chính xác xe mình có loại cảm biến nào, đỡ mất công đoán sai khi đèn sáng thật.

Muốn biết đâu là nơi mua đúng loại dầu phù hợp cho xe mình trước khi tình trạng xấu đi, bạn có thể xem thêm mua dầu nhớt ô tô ở đâu để tránh mua nhầm hàng trôi nổi.

Các nguyên nhân khiến đèn báo nhớt ô tô phát sáng

Tôi xếp các nguyên nhân dưới đây theo thứ tự từ dễ tự kiểm tra ở nhà đến bắt buộc phải mang ra tiệm, để bạn biết việc nào mình làm được ngay và việc nào nên nhờ thợ.

Mực nhớt thấp hoặc hao nhớt bất thường

• Đây là nguyên nhân phổ biến nhất và cũng dễ tự kiểm tra nhất, chỉ cần một cái que thăm nhớt.
• Nhớt hao có thể do rò rỉ ở gioăng, phớt, hoặc do động cơ đốt nhớt dần theo thời gian sử dụng.
• Mức nhớt xuống dưới vạch Min trên que thăm là bơm nhớt bắt đầu hút phải không khí, áp suất tụt, đèn sáng.

Nhớt bẩn, biến chất do chưa bảo dưỡng đúng hạn

• Nhớt dùng quá lâu sẽ đặc lại hoặc lẫn cặn kim loại, mất khả năng lưu thông trơn tru trong hệ thống.
• Nhớt biến chất làm giảm áp suất bơm dù mực nhớt trong carte vẫn còn đủ.
• Dấu hiệu đi kèm thường là nhớt có màu đen sẫm, đặc quánh khi kiểm tra bằng que thăm, khác hẳn màu vàng hổ phách của nhớt còn tốt.

Dùng sai độ nhớt theo điều kiện vận hành

• Dùng nhớt quá đặc so với khuyến nghị của hãng khiến bơm khó đẩy dầu đi, nhất là lúc khởi động nguội.
• Dùng nhớt quá loãng làm màng dầu bôi trơn mỏng đi, áp suất không giữ được ổn định ở vòng tua cao.
• Mỗi xe có độ nhớt khuyến nghị riêng theo SAE, ghi rõ trong sổ tay xe, không nên tự ý đổi theo lời đồn hay theo xe người khác.

Bơm nhớt, lưới lọc hoặc đường dẫn nhớt bị tắc nghẽn

• Lưới lọc nhớt nghẹt do cặn bẩn tích tụ lâu ngày sẽ cản dòng nhớt trước khi vào bơm.
• Bơm nhớt mòn theo thời gian sử dụng, giảm dần khả năng tạo áp suất dù nhớt vẫn sạch và đủ.
• Đường dẫn nhớt bị móp, nghẹt do cặn hoặc do sửa chữa trước đó lắp sai cũng gây tụt áp đột ngột.

Cảm biến áp suất nhớt hoặc mạch điện đèn báo bị lỗi

• Cảm biến áp suất có thể báo sai dù áp suất nhớt thực tế vẫn bình thường, đây là trường hợp “báo giả” duy nhất trong danh sách.
• Dây điện nối từ cảm biến đến bảng táp lô bị đứt, chập hoặc giắc cắm lỏng cũng khiến đèn sáng vô cớ.
• Đây là nguyên nhân duy nhất trong năm nguyên nhân không liên quan trực tiếp tới chất lượng hay số lượng nhớt trong xe.

Tôi để ý cảm biến bị lỗi hay bị người lái bỏ qua nhiều nhất, vì ai cũng mặc định “đèn sáng là chắc thiếu nhớt rồi”! Trong khi kiểm tra que thăm chỉ mất một phút, sao không làm trước khi kết luận?

Bảng phân biệt mực nhớt thấp, cảm biến hỏng và bơm nhớt hỏng

Tôi khuyên bạn đối chiếu từng dòng dưới đây với triệu chứng xe mình đang gặp, trước khi quyết định tự xử lý hay mang ra tiệm ngay. Nhầm giữa ba nguyên nhân này là lý do nhiều người hoặc hoảng quá tháo máy oan, hoặc chủ quan chạy tiếp lúc đáng lẽ phải dừng.

Dòng giữa bảng, cảm biến hỏng, là dòng dễ khiến người ta tốn tiền oan nhất. Tôi từng thấy nhiều người cứ đổ thêm nhớt vào xe dù que thăm đã đủ mức, chỉ vì đèn vẫn sáng, trong khi thứ cần thay chỉ là một con cảm biến giá rẻ hơn nhiều so với việc đại tu động cơ sau này. Nghĩ cũng tiếc, mất tiền oan mà xe vẫn chưa hết bệnh!

Trước khi tự ý đổi loại dầu hay nghi ngờ do sai độ nhớt, bạn nên đối chiếu lại với thông số hãng xe khuyến nghị, tham khảo thêm cách chọn dầu nhớt ô tô theo sổ tay xe để không lặp lại đúng nguyên nhân thứ ba ở trên.

Đèn báo nhớt sáng nguy hiểm đến đâu, khi nào phải dừng xe ngay

Tôi cho rằng nguyên tắc an toàn ở đây rất đơn giản: dừng xe trước, kiểm tra sau. Chi phí sửa một cái cảm biến chưa bao giờ đắt bằng chi phí sửa một cái động cơ bị bó máy, và đó là lý do tôi không khuyên ai đánh cược với cái đèn đỏ đang nhấp nháy trên táp lô.

Mức độ nguy hiểm thực ra chia làm hai nhóm rõ ràng. Nhóm nhẹ là khi nguyên nhân nằm ở cảm biến hoặc mạch điện báo sai, áp suất nhớt bên trong vẫn ổn, xe vẫn có thể lăn bánh thêm một đoạn ngắn đến tiệm gần nhất. Nhóm còn lại mới là thứ đáng sợ: áp suất nhớt thật sự tụt, có thể do mực nhớt cạn, bơm nhớt yếu hoặc đường dẫn bị nghẽn. Lúc này động cơ đang quay mà gần như không có màng dầu bảo vệ giữa các bề mặt kim loại.

Cái khó là ngồi trong xe, bạn không phân biệt được ngay hai nhóm này chỉ bằng mắt. Tôi để ý nhiều người cứ nghĩ “chắc lại cảm biến dở chứng thôi” rồi chạy tiếp. Rồi đến lúc máy có tiếng gõ lạ mới chịu tấp vào lề thì mọi chuyện đã muộn, tiếc đứt ruột! Chính vì ranh giới mờ đó mà nguyên tắc xử lý không nên đặt cược vào việc đoán đúng nguyên nhân ngay tại chỗ, mà đặt vào việc giảm thiểu rủi ro xuống thấp nhất có thể, bất kể nguyên nhân là gì.

Nên làm gì ngay khi đèn báo nhớt sáng lúc đang chạy xe

Tôi khuyên thẳng là đừng cố chạy thêm vài km để về nhà hay về garage quen khi chưa kiểm tra que thăm. Vài phút chạy thiếu nhớt là đủ để làm hỏng bạc đạn, và cái giá phải trả cho sự chủ quan đó lớn hơn rất nhiều so với việc dừng xe mất mười phút.

1. Giảm ga từ từ, bật xi nhan, tấp xe vào lề hoặc nơi an toàn gần nhất. Đừng phanh gấp, đừng cố vượt sang làn khác trong lúc đang hoảng.
2. Tắt máy ngay sau khi xe dừng hẳn. Để động cơ chạy không tải không giúp ích gì, chỉ kéo dài thời gian động cơ thiếu nhớt bôi trơn.
3. Chờ khoảng năm đến mười phút cho động cơ nguội bớt và nhớt chảy hết về đáy carte, tránh bị bỏng khi mở nắp capo.
4. Mở nắp capo, rút que thăm nhớt, lau sạch rồi cắm lại, rút ra lần hai để đọc đúng vạch mức.
5. Nếu nhớt dưới vạch tối thiểu, châm thêm đúng loại nhớt khuyến nghị rồi khởi động lại, theo dõi đèn báo có tắt không.
6. Nếu nhớt vẫn đủ mà đèn vẫn sáng, đừng tự chạy tiếp. Gọi cứu hộ hoặc liên hệ nơi sửa chữa gần nhất để kéo xe đi kiểm tra.

Bạn thấy đó, cả quy trình chẳng có bước nào phức tạp. Cái khó chỉ là thắng được cái tâm lý “chắc không sao đâu” lúc đang vội. Nhiều người lái vẫn nghĩ cứ chạy nốt về nhà rồi tính, nhưng cái “nốt” đó chính là khoảng cách giữa một lần thay nhớt bình thường và một lần đại tu máy. Tôi thấy tiếc mỗi khi nghe chuyện kiểu này, vì chỉ cần dừng xe đúng lúc là tránh được hoàn toàn. Nếu đèn tắt sau khi châm nhớt, cứ thở phào rồi lái tiếp bình thường, nhưng nhớ ghé kiểm tra kỹ hơn trong vài ngày tới.

Cách tự kiểm tra mức nhớt đúng cách bằng que thăm, đừng chỉ chờ đèn sáng

Tôi cho rằng nên tập thói quen rút que thăm nhớt định kỳ, đừng chỉ chờ đèn báo mới cuống lên kiểm tra. Đèn báo áp suất chỉ sáng khi tình trạng đã tụt tới ngưỡng cảnh báo, trong khi mực nhớt thường hao dần từng chút một suốt một thời gian dài trước đó mà đèn không hề nhắc.

1. Đỗ xe trên mặt phẳng, không đỗ dốc, vì xe nghiêng sẽ làm vạch mức đọc sai lệch.
2. Tắt máy, chờ khoảng năm phút để nhớt chảy hết về carte đáy, không rút que ngay khi máy vừa tắt.
3. Rút que thăm ra, dùng khăn sạch lau hết nhớt bám trên que.
4. Cắm que trở lại đúng vị trí cũ, cắm hết cỡ, rồi rút ra lần nữa để đọc kết quả.
5. So mức nhớt với hai vạch MIN và MAX in sẵn trên que, mức lý tưởng nằm giữa hai vạch đó.
6. Quan sát thêm màu nhớt. Nhớt trong, màu vàng hổ phách là còn tốt; nhớt đen đặc hoặc lẫn cặn là dấu hiệu cần thay sớm, kể cả khi đèn chưa sáng.

Làm xong một lần bạn sẽ thấy nó chẳng khác gì việc kiểm tra áp suất lốp, chỉ mất chưa đến năm phút nhưng tiết kiệm được rất nhiều rắc rối về sau! Nếu mực nhớt cứ hao nhanh bất thường giữa các lần kiểm tra dù chưa tới lịch thay, đó là dấu hiệu nên xem lại cả loại nhớt đang dùng. Bạn có thể tham khảo thêm cách chọn đúng loại theo khuyến nghị nhà sản xuất tại bài dầu nhớt ô tô 5W30 để đối chiếu với sổ tay xe mình.

Giá thay nhớt và chi phí liên quan khi đèn báo nhớt sáng do thiếu hoặc sai loại nhớt

Tôi chỉ nêu giá công bố của sản phẩm dầu nhớt ở đây, không ước lượng giá công thợ thay nhớt. Nếu nguyên nhân đèn sáng được xác định là do mực nhớt thấp hoặc đang dùng sai loại cần đổi, đây là mức giá tham khảo cho các dòng dầu động cơ ô tô phổ biến.

Đây là giá công bố, áp dụng tại thời điểm viết bài, có thể thay đổi theo thời điểm nên bạn cứ gọi lại để xác nhận giá mới nhất trước khi mua. Bạn có thể xem thêm các dòng dầu động cơ thông dụng khác và lưu ý khi dùng tại bảng giá dầu nhớt ô tô thông dụng ở bảng giá dầu nhớt ô tô thông dụng.

Chi phí xử lý sẽ ra sao nếu để tình trạng kéo dài

Nếu đèn báo sáng mà nguyên nhân chỉ dừng ở việc thiếu nhớt hoặc sai độ nhớt, chi phí xử lý thường chỉ gói gọn trong một lần thay nhớt mới, rẻ hơn rất nhiều so với việc để tình trạng kéo dài tới mức phải sửa bơm hay đại tu máy.

Trong năm nguyên nhân tôi liệt kê ở trên, đây là trường hợp nhẹ nhàng nhất, còn để kéo dài thì khác hẳn, lúc đó tiếc đứt ruột cũng chẳng kịp! Bạn đang băn khoăn không biết xe mình rơi vào trường hợp nào, cứ gọi 0967 555 999 nếu ở miền Nam hoặc 0974 656 789 nếu ở miền Bắc, tôi sẽ tư vấn đúng loại nhớt và báo giá cụ thể theo dòng xe bạn đang dùng.